Mutafakkirlar

Tizimli fikrlash nazariyasini shakllantirgan olimlar va ularning asosiy g'oyalari.

I Tizimli fikrlashning nazariy-metodologik asoslariga hissa qo'shgan olimlar 6 ta
Donella H. Meadows

Donella H. Meadows

(1941–2001)

Tizimli fikrlashni keng ommaga tushunarli shaklda yetkazgan mashhur olimalardan biri. U murakkab tizimlarning tuzilishi, teskari aloqalar, chegaralar, tizim maqsadlari va tizimga ta’sir ko‘rsatish nuqtalarini tadqiq qilgan.

PDF
Peter M. Senge

Peter M. Senge

1947– )

Tizimli fikrlashni ta’lim, tashkilot va boshqaruv jarayonlari bilan bog‘lab rivojlantirgan olim. U tashkilotlarning rivojlanishida insonlarning fikrlash modeli va tizimni yaxlit anglash qobiliyati muhimligini ta’kidlagan

PDF
Russell L. Ackoff

Russell L. Ackoff

(1919–2009)

Tizimlar nazariyasi, tizimli fikrlash va boshqaruv fanining rivojlanishiga katta hissa qo‘shgan olim. U murakkab muammolarni alohida qismlarga ajratibgina emas, balki butun tizim doirasida tushunish zarurligini ilgari surgan.

PDF
Peter Checkland

Peter Checkland

(1930–2025)

Murakkab insoniy va ijtimoiy muammolarni tizimli o‘rganishga imkon beruvchi Soft Systems Methodology — “Yumshoq tizimlar metodologiyasi”ni ishlab chiqqan olim

PDF
Ludvig von Bertalanffy

Ludvig von Bertalanffy

(1901–1972)

Umumiy tizimlar nazariyasining asoschilaridan biri. U biologik, ijtimoiy va boshqa murakkab hodisalarni faqat alohida qismlar orqali emas, balki ularning o‘zaro munosabatlari va yaxlitligi asosida tushuntirish zarurligini ta’kidlagan.

PDF
Jay W. Forrester

Jay W. Forrester

(1918–2016)

Tizim dinamikasi nazariyasining asoschilaridan biri. U murakkab tizimlarning vaqt davomida qanday o‘zgarishini, ular tarkibidagi sabab-oqibat munosabatlari va teskari aloqalarni matematik modellashtirish orqali o‘rganishga katta hissa qo‘shgan.

PDF
III Kognitiv rivojlanish va bilimni shakllantirishga hissa qo‘shgan olimlar 4 ta
Jerome S. Bruner

Jerome S. Bruner

(1915–2016)

Kognitiv psixologiya va ta’lim nazariyasining yirik vakili. U o‘quvchining bilimni tayyor holda qabul qilishi emas, balki uni faol izlanish va kashfiyot orqali egallashi muhimligini ta’kidlagan

PDF
. Jean Piaget

. Jean Piaget

(1896–1980)

kognitiv rivojlanish nazariyasining eng muhim namoyandalaridan biri. U inson tafakkuri rivojlanishida bilimni faol ravishda qayta ishlash, mavjud bilimlar bilan yangi tajribani bog‘lash va kognitiv tuzilmalarni rivojlantirish jarayonlariga katta e’tibor bergan.

PDF
Lev S. Vygotsky

Lev S. Vygotsky

(1896–1934)

inson tafakkuri va bilimining rivojlanishida ijtimoiy muhit, til, muloqot va hamkorlikning rolini asoslab bergan olim.

PDF
David P. Ausubel

David P. Ausubel

(1918–2008)

Mazmunli o‘rganish nazariyasining asoschisi. Uning fikricha, yangi bilim insonning mavjud bilimlar tizimi bilan mazmunli tarzda bog‘langandagina chuqur va barqaror o‘zlashtiriladi

PDF
V Fikrlash jarayonlarini rivojlantirishga hissa qo‘shgan olimlar 2 ta
Edward de Bono

Edward de Bono

(1933–2021)

Ijodiy va lateral fikrlash nazariyasini rivojlantirgan olim. U muammoni faqat bitta mantiqiy yo‘l orqali emas, balki turli nuqtayi nazarlardan ko‘rib chiqish zarurligini ta’kidlagan

PDF
Howard Gardner

Howard Gardner

(1943– )

Ko‘p intellekt nazariyasining muallifi. U insonning intellektual imkoniyatlari faqat an’anaviy mantiqiy yoki lingvistik qobiliyat bilan chegaralanmasligini ta’kidlagan.

PDF